รูปแบบและแนวคิดในการสร้างสรรค์งานทัศนศิลป์
รูปแบบงานทัศนศิลป์ แบ่งเป็น 3 รูปแบบหลัก ได้แก่ รูปแบบเหมือนจริง รูปแบบแบบตัดทอน และรูปแบบตามความรู้สึก ซึ่งแต่ละรูปแบบมีลักษณะเฉพาะและวิธีการถ่ายทอดที่แตกต่างกันออกไปดังนี้
1. รูปแบบเหมือนจริง (Realistic)
รูปแบบเหมือนจริง (Realistic) หมายถึง การสร้างงานที่เหมือนจริงดังที่ปรากฏอยู่ในธรรมชาติ โดยยึดหลักการสร้างสรรค์ และการนำเสนอดังที่ตามองเห็น เช่น การเขียนภาพคนเหมือน ภาพสัตว์ ภาพทิวทัศน์ ภาพหุ่นนิ่งในงานจิตรกรรม การปั้น การแกะสลัก และการหล่อรูปบุคคลสำคัญที่ทำเป็นอนุสาวรีย์ในงานประติมากรรม การสร้างสรรค์งานทัศนศิลป์รูปแบบเหมือนจริง เป็นการนำทัศนธาตุต่าง ๆ มาสร้างสรรค์โดยการจัดองค์ประกอบศิลป์ แสดงรายละเอียดของผลงานให้เหมือนจริงดังที่ตามองเห็น มีขนาด สัดส่วนที่ถูกต้องชัดเจน และมีการใช้ค่าน้ำหนักสีที่ดูกลมกลืน
2. รูปแบบแบบตัดทอน (Distortion)
รูปแบบแบบตัดทอน (Distortion) หมายถึง การสร้างสรรค์งานศิลปะในลักษณะบิดเบือนไปจากของจริง โดยจะให้ความสำคัญกับรูปแบบที่เหมือนจริงน้อยลง แต่ให้ความสำคัญกับรูปแบบจากความคิดของศิลปินมากขึ้น เพื่อสื่อความงามในการรับรู้ให้เข้าใจง่ายและรวดเร็ว การสร้างสรรค์งานทัศนศิลป์รูปแบบแบบตัดทอน เป็นการนำทัศนธาตุมาจัดองค์ประกอบศิลป์ของผลงาน โดยการบิดเบือนไปจากของจริงตามความคิดสร้างสรรค์ของศิลปิน
3. รูปแบบตามความรู้สึก (Abstraction)
รูปแบบตามความรู้สึก (Abstraction) หมายถึง การสร้างสรรค์งานศิลปะที่ไม่มีรูปแบบและเรื่องราวเหมือนจริง แต่มุ่งแสดงอารมณ์ความรู้สึกของศิลปินที่ถ่ายทอดลงในผลงาน การสร้างสรรค์งานทัศนศิลป์รูปแบบตามความรู้สึก เป็นการนำทัศนธาตุมาใช้ในการจัดองค์ประกอบศิลป์และกระตุ้นให้เกิดอารมณ์ความรู้สึก เช่น ความสนุกสนาน ความตื่นเต้น ความน่ากลัว ความเศร้า ความสับสน ความร้อนแรง และความรัก เป็นต้น ศิลปินจะใช้รูปร่าง รูปทรงอิสระ ไม่มีรูปแบบที่ตายตัว เพื่อแสดงถึงความเปลี่ยนแปลงและสร้างจุดสนใจในผลงาน
แนวคิดและแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์
งานทัศนศิลป์เป็นสิ่งที่มนุษย์สร้างสรรค์ขึ้นจากความคิด ความรู้สึก และความประทับใจในแง่มุมต่างๆ อันเป็นเหตุผลให้เกิดรูปแบบและวิธีการในการถ่ายทอดเป็นผลงานทัศนศิลป์ ความประทับใจเกิดจากการได้สัมผัส ชื่นชม และซาบซึ้งกับความงามในธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ทำให้เกิดแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะขึ้น
การผสมผสานศิลปะไทยกับวัฒนธรรมร่วมสมัย
ในปัจจุบันมีการนำลวดลายไทยแต่ใส่เรื่องราวจากแอนิเมชั่น ซีรีส์ มังงะ และภาพยนตร์ชื่อดังเข้ามาผสมผสานกัน 'ลายไทย' คือเอกลักษณ์ประจำชาติ ที่ให้ความรู้สึกอ่อนช้อย ประณีต สวยงาม โดยเรานำลวดลายจากวัฒนธรรมใกล้เคียง เช่น เขมร อินเดีย มาดัดแปลงและสร้างเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว การนำเอาวัฒนธรรมตะวันออกและตะวันตกมารวมกัน แต่ยังสามารถคงเอกลักษณ์แบบไทยโบราณเอาไว้ได้ และในขณะเดียวกันก็ยังสามารถเล่าเรื่องราวใหม่ ๆ ได้ด้วย
ตารางสรุปตัวอย่างผลงานและเทคนิคทางทัศนศิลป์
| ชื่อผลงาน | ศิลปิน | เทคนิค | รูปแบบ |
|---|---|---|---|
| พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว | ศักดิ์วุฒิ วิเศษมณี | ดินสอถ่านชาโคล และสีชอล์ก | เหมือนจริง (Realistic) |
| ป้าอิน | ไพฑูรย์ เมืองสมบูรณ์ | ปูนปลาสเตอร์ | เหมือนจริง (Realistic) |
| ดอกไม้ | ศาสตราจารย์สวัสด์ ตันติสุข | สีน้ำมันบนผ้าใบ | แบบตัดทอน (Distortion) |
| แม่กับลูก | สุวิช สถิตวิทยานันท์ | ปูนปลาสเตอร์ | แบบตัดทอน (Distortion) |
| เปลี่ยนแปลง | รุ่งศักด์ ดอกบัว | สีน้ำมันบนผ้าใบ | ตามความรู้สึก (Abstraction) |
| ชีวิตและศรัทธา | เข็มรัตน์ กองสุข | ประติมากรรมหล่อโลหะ | ตามความรู้สึก (Abstraction) |
| วิถีแห่งความฝัน | มีเซียม ยิบอินซอย | จิตรกรรมสีน้ำมันบนกระดาษอัด | อิมเพรสชั่นนิสต์ |
เทคนิคและวัสดุในการสร้างงาน
- เทคนิคบนเฟรมไม้รองพื้นกาวเม็ดมะขาม: เป็นการอนุรักษ์เทคนิคการเขียนภาพโบราณที่ให้สีสวยงามและอายุงานยืนยาว
- ทัศนธาตุ: การนำเส้นโค้งและเส้นตรงมาใช้ถ่ายทอดรูปร่าง รูปทรง ให้มีความกลมกลืนและสอดคล้องกัน
- บริเวณว่าง: การจัดวางภาพบนบริเวณว่างที่เหมาะสมเพื่อสร้างจุดสนใจหรือสื่อความหมาย