คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 15335/2555 “วิศวกรควบคุมงาน” ต้องควบคุมจริงทุกวัน ไม่ใช่แค่มีชื่อในเอกสาร
ในสายตาของกฎหมาย… แค่ “มีชื่อเป็นวิศวกรควบคุมงาน” ไม่เพียงพอ! คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 15335/2555 ได้ตีแผ่ให้เห็นชัดว่า “หน้าที่ของวิศวกรควบคุมงาน” ต้องอยู่กับงานจริง ต้องควบคุมทุกวัน โดยการ “ไม่อยู่หน้างาน” เท่ากับ “ละเว้นหน้าที่” และกลายเป็น “ความผิดทางอาญา” ได้ทันที
คดีอาคารไปรษณีย์เด่นชัย: จุดเริ่มต้นของบทเรียนสำคัญ
เหตุการณ์อาคารถล่มในคดีนี้เกิดขึ้นเพราะแบบไม่สมบูรณ์และขาดคนควบคุมงาน โดยมีรายละเอียดความบกพร่องดังนี้:
- แบบแปลน: ไม่มีรายละเอียด “รอยต่อระหว่างคานกับหัวเสา” และไม่มีรายละเอียด “รางน้ำ”
- จำเลยที่ 1 (วิศวกรออกแบบ): มอบหมายให้ผู้รับเหมาเขียนแบบ SHOP DRAWING เอง
- จำเลยที่ 2 (วิศวกรควบคุมงาน): “ไม่ควบคุมงานเอง” แต่มอบหมายให้คนอื่นที่ “ไม่ใช่วิศวกร” ทำแทน
คำพิพากษาและการลงโทษตามกฎหมายอาญา
ศาลมีคำพิพากษาชัดเจนว่า “ผู้รับจ้างมีหน้าที่ควบคุมงานก่อสร้าง ตลอดเวลาที่ยังไม่แล้วเสร็จ แสดงว่าต้องควบคุมทุกวัน แต่จำเลยที่ 2 กลับไปควบคุมงานเพียงเดือนละ 1 ครั้ง…” ซึ่งศาลลงโทษเพราะถือว่าเล็งเห็นแล้วว่าการไม่ควบคุมหน้างานทุกวัน เสี่ยงต่อความเสียหายร้ายแรง และได้เกิดขึ้นจริง
ข้อหาที่ศาลตัดสินคือ ความผิดตาม ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 227 ซึ่งระบุถึง “ผู้มีวิชาชีพไม่ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์โดยประการที่น่าจะก่อให้เกิดอันตราย” แม้ศาลจะให้รอการลงโทษ แต่ได้ปรับจำเลยทั้งสองคนคนละ 10,000 บาท โดยระบุว่าการไม่ควบคุมงานถือว่ามีความผิดจริง
สรุปรายละเอียดความรับผิดชอบในคดี
| ผู้เกี่ยวข้อง | บทบาทหน้าที่ | ข้อผิดพลาดที่ปรากฏ |
|---|---|---|
| จำเลยที่ 1 | วิศวกรออกแบบ | แบบแปลนขาดรายละเอียดสำคัญ และปล่อยให้ผู้รับเหมาเขียนแบบเอง |
| จำเลยที่ 2 | วิศวกรควบคุมงาน | เข้าหน้างานเพียงเดือนละ 1 ครั้ง และมอบหมายให้ผู้ที่ไม่ใช่วิศวกรทำแทน |
| ศาลฎีกา | ผู้วินิจฉัย | ตัดสินว่ามีความผิดตามมาตรา 227 และลงโทษปรับ |
เทียบเคียงกับกฎหมายและวิชาชีพปัจจุบัน
หากพิจารณาตามกฎกระทรวงฯ ปี 2565 ข้อ 5(4) ระบุว่า “การควบคุมงาน” คือ “การอำนวยการควบคุม” หรือ “การควบคุม” หมายถึงต้อง “ลงมือควบคุมจริง” ไม่ใช่แค่มีชื่อทิ้งไว้ นอกจากนี้ ตามข้อบังคับจรรยาบรรณสภาวิศวกรฯ ปี 2559 การกระทำของจำเลยที่ 2 เข้าข่าย ผิดจรรยาบรรณอย่างร้ายแรง ในประเด็นดังนี้:
- ขาดความระมัดระวัง
- ไม่ปฏิบัติตามหลักวิชาการ
- ละทิ้งหน้าที่โดยไม่มีเหตุอันควร
บทเรียนสำหรับวิศวกรทุกคน
อย่าให้ใคร “ยืมชื่อวิศวกร” ไปแปะไว้ในเอกสารเฉย ๆ เพราะความปลอดภัยของประชาชน ไม่ได้สร้างจาก “ชื่อในกระดาษ” แต่สร้างจาก “คนที่ลงมือควบคุมงานด้วยใจจริง” หากเกิดเหตุขึ้นในอนาคต คนที่ต้องรับกรรมและรับผิดชอบความผิดทางอาญาคือตัววิศวกรเอง
