เปิดเคล็ดลับ ถอดแบบ ประมาณราคาก่อสร้าง พร้อมแจกสูตรประมาณราคาก่อสร้าง Excel ที่แม่นยำยิ่งกว่าจับวาง
เคยสงสัยกันไหมว่า การสร้างทางด่วน การสร้างอาคารสำนักงานออฟฟิศ หรือรวมไปถึงการสร้างบ้าน ทำไมถึงรู้ว่า ต้องเสียค่าก่อสร้างในแต่ละโปรเจตมากน้อยแค่ไหน ผู้ประมาณราคาก่อสร้าง เขารู้ได้ยังไง…? วันนี้จะพามาไขข้อสงสัยต่าง ๆ พร้อมถอดแบบ ประมาณราคาก่อสร้าง ว่ามีเทคนิควิธีการคิด ราคาค่าก่อสร้างอย่างไร ถึงได้แม่นยำเหมือนจับวาง
ทำความรู้จักกับการประมาณราคาก่อสร้าง คืออะไร มีความสำคัญอย่างไร
การประมาณราคาก่อสร้าง คือ การคำนวณราคาค่าก่อสร้างล่วงหน้า ไม่ว่าจะเป็นเรื่อง วัสดุก่อสร้าง อุปกรณ์ก่อสร้าง ค่าแรงคนงาน ค่าดำเนินการในภาคส่วนต่าง ๆ และอื่น ๆ อีกมากมาย ทุกอย่างจะถูกประเมินราคาไว้ก่อนที่จะเริ่มก่อสร้างจริง เพื่อจัดสรรงบให้สอดคล้องราคาค่าก่อสร้างในแต่ละโปรเจค โดยมีความสำคัญดังต่อไปนี้:
- เป็นตัวกำหนดราคากลางในการก่อสร้าง: ช่วยให้สามารถประเมิณราคากลางของค่าก่อสร้างในแต่ละโปรเจคได้ รวมถึงเป็นราคากลางในการประมูลงานก่อสร้างต่าง ๆ
- ใช้ทำเอกสารเสนอราคาก่อสร้างในการประมูล: ราคาที่ผู้ประมาณราคาก่อสร้าง จะนำไปทำเอกสารสำหรับเสนอราคาก่อสร้างในการประมูลอย่างละเอียดและรอบคอบ ซึ่งหากมีข้อผิดพลาดขึ้นมา อาจทำให้ขาดทุน หรือเสียผลประโยชน์ได้
- ใช้ประเมินค่าเงินเพิ่มหรือลดจากสัญญางานก่อสร้าง: ทุกอย่างจะถูกกำหนดไว้ในสัญญา แต่ถ้าเมื่อไรที่ผู้จ้างให้ผู้รับจ้างทำงานเพิ่มเติมนอกเหนือจากในสัญญา จะต้องทำการถอดแบบที่เปลี่ยนแปลงไปจากเดิม
- ง่ายต่อการเบิกจ่าย ค่างวดต่าง ๆ: โดยจะประมาณการจากแบบและแผนงาน เนื่องจากจะสะดวกในการเบิกจ่ายค่างานต่าง ๆ
- ใช้สำหรับการขอสินเชื่อได้: เมื่อมีเอกสารการประมาณมูลค่างานก่อสร้างออกมาอย่างระเอียดครบถ้วน และถูกต้องก็สามารถนำไปขอสินเชื่อ ยื่นกู้ธนาคาร ก่อนการเริ่มสร้างจริงได้
- สามารถจัดสรรงบประมาณให้เพียงพอในแต่ละส่วนได้: ทำให้รู้ถึงงบในการใช้แต่ละภาคส่วนอย่างระเอียด รวมถึงตรวจสอบงบต่างๆ ได้
ตัวอย่างรายการประมาณราคากลางโครงการต่าง ๆ
เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนขึ้น นี่คือตัวอย่างข้อมูลการประมาณราคากลางที่พบในงานก่อสร้างประเภทต่าง ๆ:
| ประเภทโครงการ | รายละเอียดโครงการ / สถานที่ |
|---|---|
| โครงการย้ายระบบประปาหอถังสูง | บ้านนาโพธิ์ หมู่ที่ 6 |
| โครงการปรับปรุงซ่อมแซมถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก | หมู่ที่ 4 บ้านโคก |
| โครงการซ่อมแซมคลองดาดคอนกรีต | หมู่ที่ 3 |
| โครงการก่อสร้างระบบประปาหอถังสูง (8 ลบ.ม.) | บ้านโพธิ์ไทร หมู่ 2 |
ความเสี่ยงและข้อควรระวังในการประมาณราคา
การประมาณราคาก่อสร้าง ต้องเจอผลกระทบเรื่องความเสี่ยงอะไรบ้าง หากลองคิดดูจะรู้ได้เลยว่ามันไม่ใช่เรื่องง่าย การประมาณต้นทุนโดยละเอียด จนบางครั้งอาจใช้เวลาในการประมาณราคานานหลายวัน และถ้าผู้ประมาณนั้นไม่ชำนาญ ก็อาจทำให้ราคาที่ประมาณไว้คลาดเคลื่อนไปได้
นอกจากสิ่งที่ผู้ประมาณทราบดีอยู่แล้ว ก็ต้องมีการประเมินสภาพแวดล้อมหรือผลกระทบอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องด้วย เช่น ที่ตั้งของสถานที่ก่อสร้าง รวมถึงการคมนาคมต่าง ๆ
ถอดปริมาณวัสดุผิด กรรมการกำหนดราคากลางรับผิด 100%
มักพบเสมอว่า มีการถอดแบบ คิดปริมาณวัสดุและค่างานต้นทุน ไม่ถูกต้อง โดยมักคิดในรูปแบบ ของงานก่อสร้างอาคารแล้วจึงไปเลือกใช้ Factor F ตามกลุ่มงาน เช่นคิดถนน คสล. โดยถอดแบบและคิดค่างานต้นทุนแบบงานอาคาร แต่เลือกใช้ Factor F งานก่อสร้างทาง ซึ่งไม่ถูกต้อง เป็นการทำงานโดยไม่เข้าใจหลักเกณฑ์ราคากลาง อย่างถ่องแท้
หลักเกณฑ์ราคากลางแต่ละหลักเกณฑ์มีความแตกต่างกัน ยิ่งโปรเจคใหญ่ยิ่งต้องมีการประมาณราคาก่อสร้างที่ระเอียดและรอบคอบ เพราะงบประมาณที่ค่อนข้างเยอะแล้วถ้าเกินงบราคาที่ได้ประมาณเอาไว้ จะทำให้กระทบกับราคาประมาณในส่วนอื่น ๆ ตามมาด้วย เพราะราคาประมาณในการก่อสร้างนั้น ไม่ได้เป็นราคาก่อสร้างที่แท้จริง เป็นเพียงราคาโดยประมาณที่ใกล้เคียงกับราคากลางเท่านั้น
