ขอบ้านเลขที่ต้องทำอย่างไร ไปขอที่ไหน มารู้จักขั้นตอนและการเตรียมเอกสารสำคัญ
การขอเลขที่บ้านเป็นขั้นตอนสำคัญตามกฎหมาย ที่ช่วยรับรองสิทธิขั้นพื้นฐานของเจ้าของบ้าน ทั้งการออกทะเบียนบ้าน การขอใช้สาธารณูปโภค อาทิ น้ำประปา ไฟฟ้า และโทรศัพท์ บ้านเลขที่ คือตัวเลขสำคัญที่ระบุพิกัดที่อยู่อาศัยของเราได้อย่างชัดเจน รวมถึงมีผลต่อการดำเนินการเรื่องระบบสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐานในชีวิต
ลักษณะบ้านที่ขอเลขที่บ้านได้
การขอเลขที่บ้าน จะขอได้ก็ต่อเมื่อเราสร้างบ้านเสร็จสมบูรณ์เรียบร้อยแล้ว และต้องดำเนินการภายใน 15 วัน หรือถ้าต้องการขอเลขที่บ้านก่อนที่บ้านจะสร้างเสร็จ ในกรณีนี้นายทะเบียนจะกำหนดเลขที่บ้านและออกทะเบียนบ้านให้เป็นแบบชั่วคราว
ลักษณะของบ้านที่ขอเลขที่บ้านได้คือ บ้าน ตามความหมายในพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร พ.ศ. 2534 ซึ่งหมายถึง โรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างสำหรับใช้เป็นที่อยู่อาศัย ซึ่งมีเจ้าบ้านครอบครอง โดยบ้านหนึ่งหลัง จะกำหนดเลขที่บ้านให้เพียงหมายเลขเดียวเท่านั้น รวมถึงใครที่มีบ้านอยู่หลายหลังในบริเวณเดียวกัน ก็ให้กำหนดเลขที่บ้านเพียงเลขเดียวเช่นกัน
- ตึกแถว ห้องแถว หรืออาคารชุด: ให้ขอเลขที่บ้านทุกห้องเป็นชุดแยกกัน เพราะถือว่าห้อง ๆ หนึ่ง นับเป็นบ้านหลังหนึ่งนั่นเอง
- บ้านน็อคดาวน์ หรือบ้านสำเร็จรูป: ก็สามารถขอเลขที่บ้านได้ตามปกติ หากตั้งอยู่บนที่ดินที่มีเอกสารสิทธิ์ถูกต้อง ก็ถือเป็นสิ่งปลูกสร้างที่ถูกต้องตามกฎหมาย
เอกสารที่ต้องใช้ในการขอบ้านเลขที่
สำหรับเอกสารประกอบการยื่นคำร้องเพื่อขอเลขที่บ้าน เป็นสิ่งสำคัญที่เราต้องเตรียมตัวเพื่อความราบรื่น ดังนี้:
- ใบรับแจ้งเกี่ยวกับบ้าน (ท.ร.9): เป็นเอกสารที่ออกโดยผู้ใหญ่บ้าน หรือกำนันท้องถิ่นนั้น ๆ ที่บ้านหรือสิ่งปลูกสร้างของเราตั้งอยู่
- สำเนาบัตรประจำตัวประชาชน และสำเนาทะเบียนบ้าน: เตรียมพร้อมรับรองสำเนาถูกต้องในเอกสารทุกฉบับ จำนวน 1 ชุด (กรณีมอบอำนาจต้องมีเอกสารของผู้รับมอบและพยานบุคคล 2 คน)
- เอกสารสิทธิ์แสดงการครอบครองที่ดิน: หรือหนังสือยินยอมให้ปลูกสร้างบ้าน
- เอกสารการขออนุญาตก่อสร้าง: เพื่อใช้ประกอบการพิจารณา
ขั้นตอนการขอบ้านเลขที่และสถานที่ยื่นคำร้อง
การทำเรื่องยื่นขอบ้านเลขที่ สามารถติดต่อได้ที่สำนักทะเบียนท้องถิ่นเทศบาล หรือสำนักทะเบียนอำเภอ ขึ้นอยู่กับว่าเราปลูกสร้างบ้านอยู่ภายในหรือภายนอกเขตเทศบาล โดยมีรายละเอียดและระยะเวลาดำเนินการที่แตกต่างกันดังนี้:
| สถานที่ยื่นคำร้อง | เงื่อนไขและพื้นที่ | ระยะเวลาดำเนินการ |
|---|---|---|
| สำนักทะเบียนท้องถิ่นเทศบาล | หากปลูกสร้างบ้านอยู่ภายในเขตเทศบาล โดยต้องแจ้งขอเลขที่บ้านต่อผู้ใหญ่บ้านก่อนเพื่อออกใบ ท.ร.9 | ภายใน 7 วัน |
| สำนักทะเบียนอำเภอ | หากปลูกสร้างบ้านอยู่ภายนอกเขตเทศบาล (แจ้งต่อผู้ใหญ่บ้านเพื่อออกใบ ท.ร.9 ก่อนเช่นกัน) | ภายใน 30 วัน |
| ช่องทางออนไลน์ (BORA Web Portal) | เข้าใช้งานได้ผ่านแอปพลิเคชัน ThaID หรือเว็บไซต์สำนักงานเขตสำหรับบางพื้นที่ในกรุงเทพฯ | ติดต่อกลับภายใน 1 วันทำการ (สำหรับบางพื้นที่) |
ขั้นตอนการดำเนินงาน ณ องค์การบริหารส่วนตำบลปากช่อง
ตัวอย่างขั้นตอนจาก อบต.ปากช่อง มีดังนี้:
- 1. เมื่อก่อสร้างบ้านพักอาศัยแล้วเสร็จ ในที่ดินที่ไม่มีเอกสารสิทธิ์ ให้ไปแจ้งขอเลขที่บ้าน (ใบ ท.ร.9) ที่ทำการกำนัน/ผู้ใหญ่บ้านของหมู่บ้านนั้นๆ
- 2. เตรียมเอกสารมายื่น ณ ที่ทำการองค์การบริหารส่วนตำบล
- 3. เจ้าหน้าที่รับเรื่อง และตรวจสอบเอกสารในการยื่นประกอบการพิจารณา
- 4. จากนั้นนำเอกสารที่ทางองค์การบริหารส่วนตำบลออกให้ ไปยื่น ณ ที่ว่าการอำเภอ เพื่อขอสมุดทะเบียนบ้าน
การยื่นขอบ้านเลขที่ผ่านช่องทางออนไลน์
ปัจจุบันสามารถดำเนินการผ่าน BORA Web Portal (https://www.bora.dopa.go.th/bora-web-portal/) ซึ่งเป็นระบบที่ให้บริการประชาชนของกรมการปกครอง รวมถึงเว็บไซต์สำนักงานเขตในกรุงเทพฯ เช่น เขตหลักสี่ และเขตบางเขน ที่สามารถกรอกคำร้องออนไลน์ตามแบบฟอร์ม ท.ร.9 พร้อมส่งเอกสารประกอบคำร้อง เมื่อเจ้าหน้าที่เข้าตรวจสอบสถานที่จริงเรียบร้อย จะนัดหมายให้มารับเล่มสำเนาทะเบียนบ้านฉบับจริง
