แนะนำฐานรากในงานก่อสร้าง | Introduce to Foundation

ในการดำเนินงานก่อสร้าง บ้าน แบบบ้านชั้นเดียว สองชั้น วัสดุก่อสร้าง งานก่อสร้าง สร้างบ้าน เฟอร์นิเจอร์แต่งบ้าน สิ่งที่สำคัญที่สุดอย่างหนึ่งคือการทำความเข้าใจเกี่ยวกับฐานราก

ประเภทของฐานราก (Foundation Types)

ประเภทของฐานราก (Marshall D., et al.) สามารถจำแนกได้ตามลักษณะการรับน้ำหนักและสภาพพื้นที่ ดังนี้:

• ฐานรากแถบ (Strip foundation): แถบของฐานรากจะอยู่ใต้ผนังคอนกรีต ความกว้างและความลึกของฐานรากขึ้นอยู่กับบ้านหรืออาคารและลักษณะของดิน
• ฐานรากเสาเข็ม (Pile foundation): เนื่องจากเป็นดินอ่อน น้ำหนักของอาคารจึงถูกส่งผ่านน้ำหนักไปที่ดินระดับลึกโดยเสาเข็ม ฐานรากประเภทนี้จะรับน้ำหนักได้มากกว่าฐานรากอื่น ๆ
• ฐานรากแพ (Raft foundation): คอนกรีตแพจะแผร่กระจายออกทั่วพื้นที่

การทำฐานรากแถบ (Strip foundation)

ในการขุดร่องเพื่อทำฐานรากแถบ (Strip foundation) โดยทั่วไปดินจะรับน้ำหนัก "บ้านสองชั้น" หรือ "บ้านสามชั้น" ได้โดยใช้ฐานรากแผ่แบบธรรมดา ซึ่งความกว้างของฐานรากแถบขึ้นอยู่กับชนิดของดิน ปัจจุบันการขุดฐานรากสามารถทำได้โดยเครื่องจักรที่ทันสมัย หากขุดดินลึกก็ควรหาวิธีกันดินไถลลงหลุม

ข้อกำหนดขนาดของฐานราก

ขนาดของฐานราก (Marshall D., et al.) มีข้อควรพิจารณาดังนี้:

• สำหรับบ้าน 2 ชั้น ต้องการความกว้างต่ำสุด 40-50 เซนติเมตร
• ในทางปฏิบัติมักใช้ฐานรากขนาด 1 เมตร
• หากตีนของฐานรากมีความกว้างและบางมากเกินไปจะทำให้ตีนฐานรากแตกได้ ซึ่งเป็นที่รู้จักในชื่อ "Punching Shear" หรือ "การเฉือนแบบทะลุ"
• ฐานรากที่เสริมเหล็กเข้าไปจะช่วยให้ฐานรากสามารถแผ่ออกได้กว้างขึ้นและจะรับน้ำหนักได้มากขึ้น

ฐานรากบนพื้นที่เอียง

ในบางบริเวณที่มีพื้นที่เอียง เช่น บนภูเขา การทำฐานรากนั้นอาจมีค่าใช้จ่ายสูงเนื่องจากต้องขุดดินออกในปริมาณมากเพื่อให้พื้นมีระดับที่เท่ากัน สำหรับปัญหานี้สามารถเลี่ยงได้โดยทำฐานรากเป็นขั้นบันได แต่ควรให้แน่ใจว่าฐานรากจะส่งถ่ายน้ำหนักลงสู่พื้นดินได้สมบูรณ์เพื่อป้องกันการแตกร้าวของตัวบ้าน

การก่อสร้างฐานรากเสาเข็ม (Pile foundation)

หลายกรณีที่งานก่อสร้างไม่สามารถใช้ฐานรากแผ่หรือฐานรากแถบได้ อาจเป็นเพราะมีดินที่ไม่เหมาะสมหรือความจำเป็นอื่น ๆ เช่น ไม่ต้องการตัดต้นไม้เพื่อทำฐานรากแผ่นใหญ่ ๆ หรืออาคารที่จะสร้างมีน้ำหนักมาก ดังนั้นการเลือกใช้ฐานรากแบบเสาเข็มจึงเป็นทางออกที่ดี

ในการตอกเสาเข็ม ต้องตอกลงไปให้ถึงชั้นดินที่กำหนดโดยวิศวกร หรืออาจหยุดตอกได้หากจำนวนครั้งที่ตอกได้ตามมาตรฐานแล้ว ในบางกรณีก็ไม่สามารถใช้วิธีตอกเสาเข็มได้ เช่น บริเวณรอบ ๆ ข้างของงานก่อสร้างเต็มไปด้วยบ้านเรือน ซึ่งการตอกเสาเข็มอาจเป็นอันตรายต่อบ้านข้างเคียง จึงอาจใช้วิธีอื่น ๆ เช่น การเจาะ

ลำดับขั้นตอนการเจาะดินเพื่อทำเสาเข็ม

1. ตั้งแท่นเจาะให้อยู่ในแนวดิ่ง และให้สว่านเจาะตรงกับจุดที่ต้องการเจาะ
2. เจาะ
3. นำสว่านเจาะออก
4. ใส่เหล็กเสริมคอนกรีต แล้วทำการเทคอนกรีต

Reference: Marshall D, Worthing D, Dann N. and Heath R. (2013). The Construction of Houses. (พิมพ์ครั้งที่ 5). New York: Routledge.