ความรู้เรื่องโครงสร้างบ้าน คานบ้าน และการบ่มคอนกรีต
คานบ้าน คืออะไร? คานบ้านคือ ส่วนประกอบหนึ่ง ของโครงสร้างบ้าน ซึ่งเชื่อมต่ออยู่กับเสาบ้าน ทำหน้าที่ ถ่ายเทน้ำหนักทั้งหมดของบ้าน และส่งต่อไปยังเสาอีกต่อหนึ่ง เปรียบเทียบง่าย ๆ คาน และเสา คือ โครงกระดูกของบ้าน ซึ่งทำให้บ้าน หรืออาคารมั่นคง แข็งแรงมากยิ่งขึ้น ด้วยเหตุนี้ การก่อสร้างคาน จึงเป็นสิ่งสำคัญ ที่ต้องให้ความใส่ใจเป็นพิเศษ ไม่แพ้ส่วนอื่น โดยควรให้ความใส่ใจ ตั้งแต่วัสดุที่ จะนำมาก่อสร้างด้วยทั้งหมด
คานบ้าน มีกี่แบบ? เลือกแบบไหนให้เหมาะสม
สำหรับผู้ที่กำลังวางแผนสร้างบ้าน ควรทำความรู้จักกับประเภทของคาน ดังนี้:
- คานไม้: เป็นคานบ้าน แบบดั้งเดิม โดยใช้ ไม้เนื้อแข็ง เช่น ไม้เต็ง ไม้แดง ไม้รัง เพราะมีขนาดใหญ่ และแข็งแรง มั่นคง
- คานเหล็ก: คือ คานที่สร้างจากเหล็กรูปพรรณ ซึ่งผลิตจากโรงงาน มาพร้อมใช้งาน เมื่อมาถึงหน้างาน ก็นำมาเชื่อมประกอบกัน ได้เลยทันที จึงช่วยประหยัดเวลา และค่าแรงได้เป็นอย่างดี
- คานคอนกรีตเสริมเหล็ก: คือ คานที่สร้างด้วยคอนกรีต ซึ่งประกอบด้วยปูนซีเมนต์ น้ำ ทราย และหิน โดยเสริมความแข็งแกร่ง ด้วยเหล็กเส้น เพื่อเพิ่มคุณสมบัติในการรับแรงดึง
ตารางเปรียบเทียบคุณสมบัติของคานประเภทต่างๆ
| ประเภทคาน | ข้อดี | ข้อเสีย |
|---|---|---|
| คานไม้ | สีสัน และลวดลายสวยงาม เป็นธรรมชาติ | ราคาสูงมาก และต้องหมั่นบำรุงรักษา อยู่เป็นประจำ |
| คานเหล็ก | ติดตั้งได้อย่างรวดเร็ว ช่วยลดต้นทุน ด้านการก่อสร้าง | รับน้ำหนักได้น้อยกว่า คาน คอนกรีตเสริมเหล็ก และต้องทาสีกันสนิม |
| คานคอนกรีตเสริมเหล็ก | แข็งแรง ทนทาน เพราะมีเหล็กช่วยรับน้ำหนัก ราคาถูกกว่าคานประเภทอื่น | มีโอกาสแตกร้าว หากเทปูน และบ่มคอนกรีต ไม่ได้มาตรฐาน |
ความสำคัญของการบ่มคอนกรีตและจุดต่อ (Joint)
ในการก่อสร้างมักมีข้อสงสัยว่า "Joint ระหว่างโครงสร้างสำเร็จรูปไม่ต้องบ่มคอนกรีตเหรอครับ" หรือ "การบ่มพื้น คอนกรีต ทิ้งไป ไม่รดน้ำ สัก 2-3 วันได้ไหมครับ" ทั้งนี้ คานคอนกรีตเสริมเหล็ก มีจุดอ่อนที่ต้องใส่ใจ ขั้นตอนการเทปูนอย่างละเอียด เพราะไม่เช่นนั้น อาจเกิดการแตกร้าวขึ้นได้ง่าย การบ่มคอนกรีตจึงเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อให้บ้านหลังใหม่แข็งแรง สวยงาม และอยู่ได้อย่างยาวนาน
นอกจากนี้ ในรายละเอียดของสัญญาก่อสร้างบริษัทบางแห่งอาจไม่มีรายละเอียดพวกนี้เลย แต่เจ้าของบ้านควรระมัดระวังประเด็นเรื่องสภาพอากาศ เช่น เทคอนกรีตพื้นบ้านชั้น 2 เสร็จบ่าย 2 พอกลางคืน 2 ทุ่มฝนตกจะมีปัญหากับคอนกรีตที่เทไว้หรือเปล่า? เพราะน้ำฝนอาจไหลซึมลงในคอนกรีตทำให้เนื้อคอนกรีตยุ่ยไม่แข็งแรงได้
วัสดุเสริมแรงที่สำคัญ
เหล็กลวดไวร์รอท (Wire Rod) คือ วัตถุดิบสำคัญเบื้องหลังการผลิตไวร์เมช (Wire Mesh) ซึ่งมักพบในงานโครงสร้างคอนกรีตและวัสดุเสริมแรง เพื่อให้การรับน้ำหนักได้ดีมากขึ้นนั่นเอง