พื้นฐานงานก่อสร้าง งานเทลีน และคานคอดิน ทำไมควรให้ความสำคัญ
คานคอดินหรือคานรับน้ำหนักพื้นชั้นล่าง จัดได้ว่าเป็นส่วนที่ช่วยรับน้ำหนักบนพื้นดินจากผนัง และส่วนบนที่เสริมจากคานคอดินขึ้นไป จากนั้น จะมีการถ่ายเทน้ำหนักไปยังฐานรากและตอม่อ เพื่อรับน้ำหนักตัวบ้านทั้งหมด ให้มีความสมดุลได้ระดับพอดีกัน คานคอดินเรียกตามตำแหน่งที่ทำคาน นั่นคือ บริเวณระดับดิน ใกล้ระดับดิน หรือเหนือกว่าระดับดินเล็กน้อย มีหน้าที่รับน้ำหนักของพื้นชั้น 1 จึงอาจเรียกอีกอย่างได้ว่าคานพื้นชั้น 1 ซึ่งจะวางอยู่บนเสาตอม่อ เพื่อให้เกิดการถ่ายน้ำหนักตามระบบที่วิศวกรได้คำนวณไว้
ความสำคัญและหน้าที่ของคานคอดิน
คานคอดินมีหน้าที่ถ่ายแรงกดจากพื้นลงสูงตอม่อและเสาเข็มด้านล่างโดยตรงที่ถูกยึดโยงยึดไว้ด้วยเหล็กเส้นที่อยู่ด้านในคอนกรีต การมีคานคอดินจะแผ่รองรับน้ำหนักจากตัวบ้านในทุกๆจุดได้อย่างมีประสิทธิภาพมากกว่า นอกจากช่วยถ่ายแรงกดจากพื้นลงเสาเข็มแล้วยังช่วยไม่ให้พื้นทรุดหรือหักอีกด้วย ซึ่งหากไม่มีคานคอดินแล้วเทคอนกรีตพื้นลงทับไปเลย เมื่อเวลาผ่านไปหากดินทรุดตัวจะส่งผลให้ใต้พื้นเป็นโพรงเมื่อเกิดช่องว่างขึ้น พื้นก็จะร้าวและหักได้ แต่หากมีคานคอดิน เมื่อดินทรุดตัวคานนี้เองจะช่วยประสานตัวบ้านไว้ทั้งหมดไม่ให้เกิดการแตกหรือร้าวได้ เพราะโครงสร้างของตัวบ้านจะมีเหล็กในและคอนกรีตประสานเชื่อมกันไว้ทั้งหมด
ประเภทของคานคอดิน
- คานคอดินที่มีระดับอยู่สูงจากระดับพื้นดิน: ตัวคานคอดินจะอยู่สูงจากระดับพื้นประมาณ 1 เมตร ช่วยให้ระดับพื้นบ้านอยู่สูงขึ้นด้วย ถือว่าคุ้มค่ากว่าในการวางระบบท่อใต้พื้นชั้นล่าง การแก้ปัญหาเรื่องปลวก และปัญหาน้ำท่วมขัง
- คานคอดินแบบวางในระดับพื้นดิน: จะทำให้ตัวคานมีความสูงจากพื้นดินไม่มากนัก และจะมีเนินดินที่สูงเสมอท้องคาน จากนั้น จะมีการเทลีน (Lean) แทนการใช้ไม้แบบด้านข้างของคานคอดิน
งานเทลีนและเหล็กเสริมโครงสร้าง
การเทลีนจะช่วยโครงสร้างที่ติดกับพื้นดินได้ง่ายยิ่งขึ้น เพราะช่วยรักษาระดับของเหล็กเสริมได้สะดวกขึ้น ไม่เสียรูปหรือจมดิน ซึ่งก่อนการเทลีนจะมีการบดอัดดินให้แน่นเพื่อช่วยซัพพอร์ตคานคอดิน โดยโครงสร้างส่วนล่างสุดของบ้านเพื่อให้โครงสร้างของบ้านมั่นคง แข็งแรงขึ้น จะเห็นว่าเหล็กเส้น (เหล็กข้ออ้อย DB16mm.) จะผูกรับกันหมด ตั้งแต่เสาเข็มด้านล่าง ฐานราก ตอม่อและคานคอดิน จะมีเหล็กเส้นนี้ผูกยึดโยงกันไว้ทั้งหมดเหมือนใยแมงมุมและถูกหุ้มไว้ด้วยคอนกรีตโครงสร้าง
ขั้นตอนการทำและตรวจสอบงาน
วิธีทำคานคอดิน
- จัดหาไม้แบบ เพื่อใช้หล่อทำคานคอดิน ที่มีหน้าสัมผัสเรียบ ไม่มีเศษปูน หรือมีความชำรุดบิดงอ
- มีการเทท้องคาน และให้มีพื้นที่ว่างสำหรับให้โครงเหล็กโผล่พ้นให้พอเห็นได้เพียงพอ และจากนั้นเทพื้นคานให้เป็นเนื้อเดียวกัน
- นำเหล็กหนวดกุ้งมาวางในส่วนพื้นที่ว่างของคาน ให้มีระยะพอดี จะเป็นตัวเชื่อมให้พื้น และคานรวมเป็นส่วนเดียวกันได้ดี
- เมื่อเข้าแบบต้องรัดแบบให้แน่นและแข็งแรง มีการรองเหล็กด้วยลูกปูนเพื่อให้คอนกรีตสามารถหุ้มเหล็กได้ทั้งหมด ให้ได้ระยะหุ้มคอนกรีต 2.5 เซนติเมตร ตามมาตรฐาน
การตรวจสอบงาน
- ตรวจสอบประเภทคอนกรีตที่นำมาใช้งาน ว่าถูกต้องตามประเภทการใช้งานหรือไม่ (เช่น KSC320)
- ตรวจสอบอุปกรณ์การทำคาน เช่น เหล็กเส้นที่นำมาใช้ทำโครงสร้างควรมีขนาดที่พอดีและได้มาตรฐานตามการคำนวณของวิศวกร
- ในขั้นตอนการเทคอนกรีต เครื่องมือใช้งานควรมีความพร้อม และมีการแบ่งเทคอนกรีตเป็นระยะตามความเหมาะสม
- หลังการเทคานเรียบร้อยแล้ว ควรปล่อยให้คอนกรีตมีการเซ็ตตัวทิ้งไว้นานประมาณ 7 วัน
ข้อมูลวัสดุคานคอดินสำเร็จรูป
| รายการ | รายละเอียด |
| สินค้า | คานคอดินสำเร็จรูป GB1 |
| ขนาด | 0.20 x 0.40 x 4 เมตร |
| น้ำหนัก | 768 kg/ท่อน |
| ราคาโดยประมาณ | 3,304 บาท |