คู่มือการคำนวนคอนกรีตและการเทคานคอนกรีตให้โครงสร้างบ้านแข็งแรง
รู้จักกับ คอนกรีต กันสักนิด? คอนกรีตคือ วัสดุก่อสร้างชนิดหนึ่ง ที่ใช้ในการก่อสร้าง อาคาร และสาธารณูปโภค เพราะเป็นวัสดุที่มีความเหมาะสม ทั้งราคา และคุณสมบัติต่าง ๆ ส่วนผสม คอนกรีต ได้แก่ ปูนซีเมนต์ น้ำ และน้ำยาผสมคอนกรีต เป็นส่วนประสาน ผสมกับวัสดุผสม ได้แก่ ทราย หิน หรือกรวด ซึ่งน้ำ และซีเมนต์ จะทำปฏิกิริยาทางเคมีกัน เรียกว่า การไฮเดรชั่น (Hydration) เมื่อนำมาผสมกัน จะคงสภาพเหลวอยู่ช่วงเวลาหนึ่ง พอที่จะนำไปเทลงในแบบหล่อ หลังจากนั้น จะแปรสภาพเป็นของแข็ง มีความแข็งแรง และสามารถรับน้ำหนักได้มากขึ้นตามอายุของคอนกรีตที่เพิ่มขึ้น หลังจากแข็งตัวแล้ว ประมาณ 28 วัน ความแข็งแรง จะเริ่มคงที่
ประเภทของคานบ้าน
คานบ้าน มีความจำเป็นต่อการสร้างบ้านเป็นอย่างมาก คานแต่ละชนิด มีลักษณะ และรูปแบบ ที่แตกต่างกันออกไป ดังนี้
- คานคอนกรีตเสริมเหล็ก: มีวัสดุหลัก คือ คอนกรีต ที่มีการเสริมด้วยเหล็ก เพื่อรับน้ำหนัก และช่วยเพิ่มความแข็งแรง มีความทนทานมากกว่าการใช้คอนกรีตธรรมดา วัสดุประเภทนี้ จะเป็นวัสดุที่ดึงแรง และควบคุมการรับน้ำหนักได้เป็นอย่างดี ป้องกันการแตกหัก ชำรุดเสียหายในการใช้ในระยะยาว
- คานคอดิน: คานประเภทนี้ จะมีรูปแบบของคานคล้าย ๆ ตัว I มักนำไปใช้เป็นคานพื้นล่าง ในการก่อสร้างบ้าน เพื่อให้วัสดุชนิดอื่น ๆ ไม่สัมผัสกับดินจนมากเกินไป ซึ่งจะช่วยป้องกันไม่ให้พื้นบ้านของคุณสัมผัสกับดินโดยตรง และป้องกันความชื้น
การคำนวนคอนกรีตสำหรับเทคาน
ในการคำนวนปริมาณคอนกรีตที่ใช้เทคานนั้นมีสูตรการคำนวนง่ายๆ คือ ปริมาณที่ต้องใช้ (คิว) = พื้นที่หน้าตัดคาน (ตารางเซนติเมตร) x ความยาวรวมคานทั้งหมด(เมตร) x 0.0001
ตัวอย่างเช่น ปริมาณที่ต้องใช้ (คิว) = 20 เซนติเมตร x 50 เซนติเมตร x 20 เมตร x 0.0001 ผลลัพธ์คือ ปริมาณที่ต้องใช้ = 2 คิว ทั้งนี้ ควรสั่งเผื่อประมาณ 5-10% ในกรณีตัวอย่าง ควรสั่งเผื่อที่ 2.5 คิว
| รายการ | สูตรการคำนวน |
|---|---|
| พื้นที่หน้าตัดคาน | กว้าง (ซม.) x ลึก (ซม.) |
| ปริมาณปูนที่ใช้ (คิว) | พื้นที่หน้าตัด x ความยาวรวม x 0.0001 |
| ปริมาณที่ควรสั่งจริง | ปริมาณที่คำนวนได้ + เผื่อ 5-10% |
ขั้นตอนการเทคานคอนกรีต
การเทคานคอนกรีต เสริมเหล็ก และคานคอดิน มีหลักการและขั้นตอนในการเทคานบ้าน ดังนี้
- การเตรียมวัสดุ: การเตรียมวัสดุอุปกรณ์ต่าง ๆ เช่น คอนกรีต เหล็กเส้น จอบ อ่างผสมปูน หิน ทราย น้ำ ไม้ และเครื่องมือชนิดต่าง ๆ ควรจัดเตรียมไว้บริเวณที่ต้องการจะทำงาน เพื่อให้สะดวกต่อการใช้งาน
- เตรียมโครงสร้าง: คือ การเตรียมโครงสร้าง เพื่อเทคอนกรีต ลงสู่บล็อกที่กำหนดไว้ โดยวัสดุที่ใช้ ได้แก่ ไม้ สำหรับบล็อก, เหล็กเส้น, โครงเหล็ก เป็นต้น ควรใส่ใจเรื่องการทำโครงสร้างเป็นพิเศษ
- การเทคานคอนกรีต: เป็นขั้นตอนที่สำคัญ หากเกิดข้อผิดพลาด อาจทำให้โครงสร้างของคาน ไม่มีคุณภาพได้ ดังนั้น ควรพิถีพิถัน ในการเทคอนกรีต ให้สม่ำเสมอกัน เพื่อให้คาน สามารถต่อกับเสาหลักได้อย่างสมดุล
ข้อดีและข้อเสียของการทำคาน
ข้อดี: ช่วยเสริมสร้างความเหนียวแน่น แข็งแรงทนทานให้กับผนัง และเสาหลักของบ้าน อีกทั้ง ราคา ของวัสดุอุปกรณ์ถูก จึงเป็นเหตุผลหลัก ที่นิยมเลือกการก่อสร้างคานในปัจจุบัน
ข้อเสีย: การสร้างคาน ใช้ระยะเวลาในการก่อสร้างยาวนาน เพราะการก่อสร้างคาน จำเป็นต้องใช้ช่างผู้รับเหมาที่เชี่ยวชาญ หากมีการวางแผนผิดพลาด จะไม่สามารถแก้ไขงานได้
ข้อควรระวังและมาตรฐานการก่อสร้าง
ตามมาตรฐานทั่วไป เช่น มาตรฐาน CPAC หลังจากเทคอนกรีตเสร็จ ควรทิ้งไว้ประมาณ 2 วัน ก่อนแกะไม้แบบ เพื่อป้องกันไม่ให้พบรอยแตกบิ่น หากเกิดข้อผิดพลาดในการเท เช่น การหล่อปูนไม่เต็มคาน จนเห็นโครงเหล็ก หรือเกิดโพรงคอนกรีต อาจส่งผลเสียต่อโครงสร้างได้ จึงควรแก้ไขด้วยการซ่อมฉาบปูนให้เรียบร้อย และเพื่อให้การก่อสร้างออกมาได้มาตรฐาน ควรเลือกช่างที่มีความชำนาญ เพื่อจะได้งานที่มีคุณภาพ แข็งแรง ทนทานให้กับโครงสร้างบ้านในระยะยาว
